Wykaz majątku ma być aktualny i zupełny

Ustawowy obowiązek przedstawienia aktualnego i zupełnego wykazu majątku z szacunkową wyceną oznacza, że dłużnik powinien spojrzeć na swoją sytuację szerzej niż przez pryzmat mieszkania lub samochodu, ponieważ majątek obejmuje także środki na rachunkach, gotówkę, lokaty, papiery wartościowe, udziały, akcje, wierzytelności wobec innych osób, prawa wynikające z umów, udziały w spadku, roszczenia o zachowek oraz ruchomości posiadające realną wartość. Trzeba też wskazać miejsca, w których składniki się znajdują, nawet gdy rzecz została powierzona członkowi rodziny, znajduje się w wynajętym magazynie albo pozostaje poza Polską.

Aktualność należy oceniać na dzień składania wniosku, dlatego zestawienia sporządzone kilka tygodni wcześniej wymagają ponownego sprawdzenia. Zmiana salda rachunku, sprzedaż pojazdu, otrzymanie spadku, wypłata odszkodowania albo nabycie nowego prawa pomiędzy przygotowaniem dokumentu a jego wysłaniem powinny znaleźć odzwierciedlenie w końcowej wersji.

Nieruchomości trzeba opisać wraz z udziałem i obciążeniami

Przy nieruchomości należy podać jej rodzaj i adres, numer księgi wieczystej, podstawę nabycia, przysługujący dłużnikowi udział, szacunkową wartość oraz informacje o hipotekach, zajęciach i innych prawach, ponieważ samo stwierdzenie „mieszkanie własnościowe” nie wyjaśnia stanu prawnego ani ekonomicznego. Jeżeli nieruchomość należy do majątku wspólnego małżonków, została nabyta przed małżeństwem, pochodzi ze spadku albo jest współwłasnością kilku osób, trzeba wyraźnie opisać tę okoliczność i dołączyć dokumenty pozwalające ją zweryfikować.

Wycena może opierać się na danych rynkowych dotyczących podobnych nieruchomości, ale powinna uwzględniać lokalizację, powierzchnię, stan techniczny, udział i ograniczenia, dlatego proste pomnożenie średniej ceny ofertowej przez metraż nie zawsze daje miarodajny wynik. Jeżeli dostępna jest niedawna wycena bankowa, operat lub dokument dotyczący sprzedaży podobnego lokalu, może stanowić pomocnicze źródło, lecz należy wskazać datę wyceny.

Pojazdy i ruchomości należy wyceniać według realnej wartości używanej rzeczy

W przypadku pojazdu znaczenie mają marka, model, rok produkcji, przebieg, stan techniczny, numer rejestracyjny lub VIN, udział we własności oraz obciążenia, takie jak zastaw, leasing albo zajęcie komornicze. Wartość powinna odpowiadać cenie możliwej do uzyskania za konkretny egzemplarz, a nie cenie nowego samochodu lub najwyższej ofercie znalezionej w internecie, dlatego trzeba uwzględnić uszkodzenia, zużycie i konieczne naprawy.

Przy innych ruchomościach należy zachować rozsądek i pełność, opisując przede wszystkim sprzęt o większej wartości, biżuterię, maszyny, wyposażenie związane z wcześniejszą działalnością, kolekcje i przedmioty, które mają znaczenie ekonomiczne. Zwykłe wyposażenie domowe również jest majątkiem, lecz formularz nie wymaga tworzenia katalogu każdej łyżeczki; celem jest pokazanie składników, które mają rzeczywistą wartość lub mogą budzić pytania w związku z wcześniejszymi zakupami i dokumentami.

Rachunki oszczędności i prawa majątkowe łatwo pominąć

W wykazie powinny znaleźć się rachunki osobiste, oszczędnościowe, walutowe, konta w instytucjach płatniczych, lokaty, gotówka, inwestycje i aktywa cyfrowe, a dla bezpieczeństwa danych w roboczej dokumentacji można ograniczyć numer rachunku do informacji pozwalającej go zidentyfikować, nie przekazując haseł, kodów autoryzacyjnych ani loginów. Saldo należy ustalić możliwie blisko dnia złożenia wniosku i zachować wyciąg potwierdzający wartość.

Majątkiem mogą być również wierzytelności, czyli kwoty należne dłużnikowi od innych osób, zwrot podatku, niewypłacone wynagrodzenie, udzielona pożyczka, roszczenie odszkodowawcze, udział w spadku albo prawo do zachowku. Pominięcie takich praw bywa skutkiem przekonania, że majątek musi mieć postać fizycznej rzeczy, tymczasem ich wartość i możliwość dochodzenia również powinny zostać ujawnione.

Przedmioty należące do innych osób trzeba oddzielić od majątku dłużnika

Wspólne mieszkanie z rodziną sprawia, że w miejscu pobytu dłużnika mogą znajdować się rzeczy należące do małżonka, partnera, rodziców, dzieci albo pracodawcy, dlatego warto przygotować informacje o właścicielu i zachować dowody własności, jeżeli są dostępne. Nie należy wpisywać cudzego przedmiotu jako własnego tylko dlatego, że znajduje się w mieszkaniu, ale równie niewłaściwe jest oznaczanie rzeczy jako cudzej bez podstawy, gdy została kupiona przez dłużnika i faktycznie do niego należy.

Szczególnej uwagi wymagają ruchomości używane w pracy, leczeniu lub opiece nad osobą zależną, ponieważ ich funkcja może mieć znaczenie dla dalszej oceny w postępowaniu. W wykazie należy je ujawnić, jednocześnie opisując zastosowanie i przybliżoną wartość, zamiast samodzielnie przesądzać, czy podlegają określonym wyłączeniom.

Przychody trzeba wykazać miesiąc po miesiącu

Wniosek obejmuje informacje o przychodach osiągniętych w ostatnich sześciu miesiącach przed dniem złożenia, dlatego najlepiej przygotować tabelę z każdym miesiącem, źródłem i kwotą netto. Należy ująć wynagrodzenie z pracy i umów cywilnoprawnych, emeryturę, rentę, świadczenia, alimenty otrzymywane, najem, premie, prowizje, pracę dodatkową, pomoc rodziny o stałym charakterze i inne wpływy, a przy każdej pozycji wskazać dokument potwierdzający.

Jeżeli dochód zmienia się znacząco, miesięczne zestawienie pozwala odróżnić stałą zdolność zarobkową od jednorazowej wypłaty, zaległego wynagrodzenia albo premii. Warto również zaznaczyć potrącenia komornicze i kwotę faktycznie pozostającą do dyspozycji, nie myląc jej z wynagrodzeniem przed potrąceniem.

Koszty powinny odpowiadać rzeczywistemu utrzymaniu dłużnika i osób zależnych

Koszty należy oprzeć na rzeczywistych wydatkach gospodarstwa domowego, obejmujących między innymi czynsz, opłaty, energię, żywność, środki higieny, transport, telefon, leki, leczenie, edukację dzieci, alimenty oraz inne konieczne obciążenia. Warto rozdzielić wydatki dłużnika od kosztów osób pozostających na jego utrzymaniu i wskazać, czy część budżetu pokrywa małżonek, partner albo inna osoba, ponieważ tylko wtedy zestawienie pokazuje faktyczne obciążenie wnioskodawcy.

Wydatki nieregularne, takie jak opał, ubezpieczenie, okresowe leczenie albo zakup podręczników, można przeliczyć na średnią miesięczną, opisując sposób obliczenia, natomiast koszty nadzwyczajne warto wykazać oddzielnie. Nie powinno się sztucznie obniżać wydatków w obawie, że są zbyt wysokie, ani zawyżać ich w celu pokazania większego deficytu; każda kwota powinna mieć logiczne uzasadnienie i, w miarę możliwości, potwierdzenie.

Zestawienie musi wyjaśniać relację między dochodem kosztami i długami

Samo podanie liczb nie wystarczy, jeżeli z dokumentu nie wynika, dlaczego dłużnik nie może wykonywać wymagalnych zobowiązań, dlatego po zestawieniu przychodów i kosztów warto krótko opisać najważniejsze zmiany, deficyt, okresy bez dochodu oraz wydatki wynikające z choroby, opieki lub innego zdarzenia. Liczby powinny być zgodne z uzasadnieniem, a każda większa rozbieżność powinna zostać wyjaśniona.

ResetFin pomaga przygotować wykaz majątku, uporządkować dane o rachunkach, dochodach i kosztach oraz powiązać je z uzasadnieniem i załącznikami. Jeżeli potrzebujesz wsparcia w przygotowaniu kompletnego pakietu do weryfikacji, podpisania i złożenia, zadzwoń pod numer 452 727 178 albo napisz na kontakt@resetfin.pl. Ostateczna ocena majątku, sytuacji dłużnika i wniosku należy do sądu oraz organów prowadzących postępowanie.